Bytomianie upamiętnili obrońców Lwowa oraz ofiary OUN UPA

Apelem poległych, złożeniem kwiatów, wartą honorową z udziałem przedstawicieli wojska, harcerzy i członków Bractwa Kurkowego oraz organizacji kresowych w Bytomiu, zakończyły się piątkowe, 31 października uroczystości upamiętniające obrońców Lwowa oraz ofiary OUN UPA na cmentarzu przy ul. Powstańców Śląskich w Bytomiu. Wartę honorową przed Krzyżem Obrońców Lwowa i Memoriałem Pamięci pełniła Kompania Honorowa Wojska Polskiego.

W uroczystościach wzięli udział między innymi: członkowie Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo - Wschodnich oddział w Bytomiu, Światowego Kongresu Kresowian w Bytomiu, przedstawiciele organizacji kresowych, władz miasta, radni Rady Miejskiej w Bytomiu, parlamentarzyści RP, Honorowi Obywatele Miasta Bytomia, Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Katowicach, a także mieszkańcy Bytomia, którzy upamiętnili 107 rocznicę bohaterskiej obrony Lwowa i 82 rocznicę ludobójstwa dokonanego przez OUN UPA na Polakach.

Historyczna pamięć

Przypomnijmy, że od wielu lat przedstawiciele środowisk kresowych z Bytomia, wojska, władz miasta, harcerze oraz mieszkańcy spotykają się na apelu poległych i uroczystej odprawie wart przy krzyżu Obrońców Lwowa, który stanął na cmentarzu przy ul. Powstańców Śląskich jeszcze w czasach komunizmu w Polsce. Krzyż został uszkodzony wskutek uderzenia pioruna, jednak dzięki mieszkańcom związanym z Towarzystwem Miłośników Lwowa i organizacjami kresowymi w mieście został poddany renowacji.

Krzyż Obrońców Lwowa i symboliczny grób będący Memoriałem Pamięci ma przypominać o ludobójstwie dokonanym przez ukraińskich nacjonalistów z OUN UPA na Polakach. Przypomnijmy, że ludobójstwo na Polakach w latach 1943-1945, dokonywane planowo przez OUN UPA objęło nie tylko Wołyń, ale również województwa lwowskie, tarnopolskie i stanisławowskie - czyli Galicję Wschodnią, a nawet część województw graniczących z Wołyniem: Lubelszczyzny i Polesia.

Jednym z punktów piątkowych obchodów było odsłonięcie wyremontowanego staraniem Instytutu Pamięci Narodowej a znajdującego się na cmentarzu Mater Dolorosa w Bytomiu nagrobka Antoniego Nestarowskiego.

Nestarowski był architektem, który w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku był jednym z projektantów i koordynatorów budowy we Lwowie jednej z naszych nekropolii narodowych: Cmentarza Obrońców Lwowa (zwanego też Cmentarzem Orląt Lwowskich).

W styczniu 2024 roku nagrobek ten został wpisany do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.

Bytomianie upamiętnili obrońców Lwowa oraz ofiary OUN UPA (20)

20

Bytomianie upamiętnili obrońców Lwowa oraz ofiary OUN UPA

Bytomianie pamiętają o rodakach zza wschodniej granicy

Memoriał Kresowej Pamięci upamiętnia nie tylko polską młodzież, w tym Orląt Lwowskich walczących o wolną i niepodległą Polskę w 1918 roku oraz uczestników powstań śląskich, ale również ofiary ludobójstwa dokonanego przez OUN UPA na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, wśród których były w przeważającej części bezbronne dzieci, kobiety i starcy. Memoriał jest również okazją do przypomnienia historii naszych rodaków, którzy zamieszkiwali dawne Kresy Rzeczypospolitej, a w wyniku II wojny światowej zostali przymusowo wysiedleni z miast i wsi.

Przypomnijmy, że w nocy z 31 października na 1 listopada Ukraińcy zajęli we Lwowie najważniejsze obiekty, a pierwszą walkę o polski Lwów podjęła młodzież skoszarowana w Szkole im. Henryka Sienkiewicza. W mieście rozpoczęły się wówczas zacięte walki i dopiero odsiecz zorganizowana dla Lwowa po 9 listopada przechyliła szalę zwycięstwa na korzyść Polaków. Ostatecznie pierwszy etap konfliktu zakończył się 22 listopada, gdy Polacy wyzwoli Lwów, a oddziały ukraińskie opuściły miasto rozpoczynają jednocześnie jego oblężenie, które zakończyło się 22 maja 1919 roku wobec ofensywy Wojska Polskiego.

Wczorajsza uroczystość była również okazją do przypomnienia losów Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, którzy zostali zamordowani przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1939 – 1947.

Przypomnijmy, że symboliczną datą upamiętniającą ofiary ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej jest 11 lipca. W tym dniu w 1943 roku ukraińscy nacjonaliści zaatakowali Polaków w 99 miejscowościach przedwojennego województwa wołyńskiego na Kresach – wtedy zajętych już przez niemiecką III Rzeszę. Dla upamiętnienia tego dnia, nazywanego Krwawą Niedzielą, co roku obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów.

„Krwawa Niedziela” była punktem kulminacyjnym zbrodni dokonanej głównie na polskiej ludności cywilnej na Wołyniu. Zbrodni tej dokonano w niedzielę wybierając świadomie dzień, w którym ludzie gromadzili się w kościołach i stanowili doskonały cel dla zbrodniarzy. Zamordowano wówczas ok. 10 tys. bezbronnej ludności wiejskiej (głównie kobiet, dzieci i starców) w 99 miejscowościach.

Szacuje się, że w latach 1943–1945 na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej ukraińscy nacjonaliści wymordowali od 80 do 120 tys. Polaków. Dokładnej liczby ofiar prawdopodobnie nigdy nie uda się ustalić, jednak należy podkreślić, że popełnione zbrodnie przez członków Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (banderowców) i Ukraińskiej Powstańczej Armii, spowodowały również masową ucieczkę tysięcy Polaków z tych ziem w obawie przed okrutnie zadawaną śmiercią, torturami i okaleczeniem.