Elewacja kościoła pw. św. Wojciecha częściowo odsłonięta. Widoczny jest już nowy tynk wapienny

Możemy już podziwiać kolejne efekty renowacji kościoła pw. św. Wojciecha w Bytomiu. Zakończyły się prace na północnej elewacji kościoła od strony ul. Józefczaka. Po demontażu części rusztowań widoczny jest już nowy tynk wapienny. Odsłonięte zostały także detale architektoniczne związane z kamiennym obrysem pierwotnych okien i strukturą przypór jednego z najstarszych kościołów w mieście.

Do tej pory wykonane zostały już tynki wewnętrzne i okna we wszystkich przybudówkach. Zakończyły się także prace przy instalacji ogrzewania podłogowego, hydrantach oraz wylewkach. Wykonawca zrealizował hydroizolację murów ścian fundamentów od strony południowej i północnej kościoła. Ponadto wykonawca zakończył również prace związane z tynkowaniem elewacji od strony południowej kościoła /od strony parkingu/ oraz od ul. Józefczaka /elewacja północna/. To właśnie tam, zgodnie z decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, elementy kamienne elewacji północnej – obramienia okien i naroża przypór – zostały pozostawione jako ekspozycja.

Trwają intensywne prace wewnątrz kościoła

Poza robotami w przybudówkach, gdzie w ostatnim czasie zamontowane zostały drzwi i położone zostały nowe kamienne posadzki, nadal trwają prace w prezbiterium. Trwają tam roboty związane z renowacją witraży. Wszystkie ramy zostały już naprawione, zabezpieczone farbą epoksydową i ponownie osadzone w oknach. Z kolei same szkła witraży po oczyszczeniu i odnowieniu w specjalistycznej pracowni w Krakowie wróciły do kościoła i trwa ich ponowny montaż.

W zimie wykonawca skupia się na realizacji robót wewnątrz kościoła, m.in. na szpachlowaniu ścian przybudówek, remoncie elementów drewnianych oraz renowacji schodów na wieżę kościelną i posadzki chóru.

Elewacja kościoła pw. św. Wojciecha częściowo odsłonięta. Widoczny jest już nowy tynk wapienny (3)

8

Elewacja kościoła pw. św. Wojciecha częściowo odsłonięta. Widoczny jest już nowy tynk wapienny

Wieża kościoła będzie miała nowy tynk wapienny i drewniane żaluzje

Jednym z ostatnich etapów prac w kościele pw. św. Wojciecha jest trwająca renowacja wieży. Po zakończeniu montażu rusztowań, pracownicy firmy Des Henryk Dowgier Anna Dowgier Sp. k. z Krakowa rozpoczęli prace tynkarskie. Skuty został stary tynk, zdemontowane zostały stare obróbki blacharskie oraz zinwentaryzowane detale architektoniczne. Obecnie trwają roboty związane z przygotowaniem ścian do tynkowania. Po zakończeniu prac wykonawca będzie mógł przystąpić do położenia nowego tynku wapiennego, podobnie jak na pozostałych ścianach kościoła. Te prace zaplanowane zostały na wiosnę 2026 roku.

Jaki jest zakres prac w kościele pw. św. Wojciecha?

Renowacja kościoła św. Wojciecha przy pl. Klasztornym obejmuje: remont elewacji kościoła i przybudówek – kaplicy i zakrystii, odnowienie pokrycia dachowego nad wejściem do kościoła i obróbek blacharskich. Podczas remontu wykonana zostanie konserwacja i naprawa okien oraz drzwi – w tym drzwi zewnętrznych kościoła, a także konserwacja i remont części wnętrza kościoła.

Zamontowane zostaną nowe instalacje: odgromowa i przeciwpożarowa. Wewnątrz czyszczeniu, naprawie i impregnacji poddane zostaną również: posadzki kamienne w kościele, kaplicy i zakrystiach. Podczas zaplanowanych robót zamontowany zostanie także monitoring wizyjny i system przeciwwłamaniowy. Przeprowadzona zostanie konserwacja podłóg drewnianych m.in. na chórze, poddaszu i wieży oraz remont posadzki w pomieszczeniach ministrantów, obecnej i dawnej zakrystii.

Wykonawcą wszystkich prac w kościele pw. św. Wojciecha jest wyłoniona przez inwestora – Zakon Braci Mniejszych-Dom Zakonny w Bytomiu firma Des Henryk Dowgier i Anna Dowgier Sp. k. z Krakowa, która w naszym mieście prowadziła rewitalizację Pałacu Tiele-Wincklerów w Miechowicach oraz Młodzieżowego Domu Kultury nr 1 w Bytomiu, a także kościóła pw. Świętej Rodziny i Domu św. Józefa przy parafii pw. Świętej Rodziny w Bytomiu–Bobrku.

Inwestycja warta prawie 3,4 mln zł

Inwestycja związana z renowacją jednego z najstarszych bytomskich kościołów realizowana jest dzięki pozyskanemu przez miasto dofinansowaniu z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków na kwotę 3 mln 390 800 zł, zaś dofinansowanie Gminy Bytom wynosi 69 tys. 200 zł.

Renowacja zabytkowego kościoła św. Wojciecha odbywa się pod nadzorem Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach, a nadzór archeologiczny nad pracami budowlanymi sprawują pracownicy Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu i Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich Oddział Górnośląski.

Jeden z najstarszych kościołów w Bytomiu

Kościół pw. św. Wojciecha pochodzi prawdopodobnie z połowy XV wieku. Powstał w miejscu poprzedniego, drewnianego kościoła, który zbudowano wraz z klasztorem w XIII wieku. Przed 1450 rokiem kościół i klasztor zostały przebudowane, zastępując drewniane budynki murowanymi.

Gotycką świątynię gruntownie przebudowano w latach 1783-1786 w stylu barokowym. Wówczas dzięki grafowi Łazarzowi Erdmannowi z bytomskiej linii Henckel znacznie powiększono kościół poprzez dobudowanie nawy i kruchty z wieżą, nowych organów oraz zmieniając wygląd średniowiecznej świątyni. Kościół pozostawiono jako gotyckie prezbiterium, ozdabiając je renesansowymi kapitelami, a nową nawę ze sklepieniami żaglowymi utrzymano w tonacji klasycyzującego baroku. Wewnątrz ufundowano nowe organy i kryptę jako grobowiec rodziny Henckel-Erdmann. Dzisiaj z tego wyposażenia pozostały tylko dwie figury świętych apostołów Piotra i Pawła, znajdujące się pod chórem organowym, jak również fasadą kościoła z charakterystycznym portalem nie zmieniła wyglądu.

W 1810 roku majątek zakonu bernardynów w Prusach został zsekularyzowany. Budynek klasztoru został przejęty przez miasto i przeznaczony na szkołę (na jego miejscu znajduje się obecnie secesyjny budynek szkoły zbudowany w 1902 roku), zaś w kościele urządzono magazyn, a w 1833 roku sprzedano go parafii ewangelickiej.

Po zakończeniu II wojny światowej kościół stał się katolicki i uzyskał obecne wezwanie pw. św. Wojciecha /pierwotnie nosił on wezwanie św. Mikołaja/. W 1970 roku kościół na pl. Klasztornym został wpisany do rejestru zabytków.