Tam, gdzie pamięć trwa…

Tragedia Górnośląska w 1945 roku to wydarzenie, o którym przez dziesiątki lat nie mówiono ze względu na panujący w Polsce ustrój. Dopiero upadek systemu komunistycznego umożliwił publiczne wyrażenie krzywdy, jaka spotkała dziesiątki tysięcy Górnoślązaków. Temat Tragedii Górnośląskiej pojawił się m.in. mediach, opracowaniach naukowych, a także publikacjach na temat II wojny światowej. W najbliższy piątek, 9 października zapraszamy do Pałacu w Miechowicach na spotkanie z autorkami książki „Tam, gdzie pamięć trwa… Tragedia Górnośląska 1945 roku w przestrzeni regionu” – Małgorzatą Laburdą – Lis oraz Judytą Olszowską. Początek spotkania o godz. 18:00.

Książka wydana nakładem Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku, powstała jako efekt wielomiesięcznej pracy badawczej i dokumentacyjnej. Jej przygotowanie poprzedziły kwerendy archiwalne, analiza materiałów źródłowych, dokumentowanie istniejących miejsc pamięci, rozmowy z mieszkańcami oraz współpraca z instytucjami, samorządami i osobami zaangażowanymi w zachowanie pamięci o wydarzeniach 1945 roku.

Na blisko 100 stronach publikacji zgromadzono informacje dotyczące około 80 miejsc pamięci zlokalizowanych na terenie regionu. Są wśród nich pomniki, tablice pamiątkowe, mogiły, cmentarze i inne formy upamiętnienia związane z osobami dotkniętymi represjami, deportacjami i wydarzeniami, które po zakończeniu II wojny światowej dramatycznie wpłynęły na losy mieszkańców Górnego Śląska.

Każde z opisanych miejsc jest materialnym śladem historii lokalnych społeczności, rodzin i konkretnych osób, których losy zostały naznaczone wydarzeniami 1945 roku.

„Tam, gdzie pamięć trwa…” może być zarówno przewodnikiem dla osób zainteresowanych historią regionu, jak i pomocą dla nauczycieli, uczniów, badaczy oraz wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć skalę i konsekwencje Tragedii Górnośląskiej.

Podczas spotkania będzie można zakupić publikację w cenie 15 zł. Bilet wstępu na wydarzenie – 2 zł.

O autorkach:

Dr Małgorzata Laburda-Lis - etnolog, antropolog kultury oraz doktor nauk humanistycznych, której praca zawodowa i naukowa koncentruje się wokół dziedzictwa regionalnego Górnego Śląska oraz pamięci kulturowej. Jest absolwentką Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, gdzie uzyskała stopień doktorski w dyscyplinie nauk o kulturze i religii. W swoich badaniach chętnie sięga po metodologię historii mówionej (oral history), oddając głos bezpośrednim świadkom minionych wydarzeń.

Obecnie pełni funkcję kierownika Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku w Radzionkowie.

Oprócz pracy instytucjonalnej aktywnie angażuje się w działalność popularyzatorską. Regularnie prowadzi wykłady otwarte, bierze udział w debatach oraz organizuje spotkania mające na celu przywracanie i utrwalanie pamięci o Tragedii Górnośląskiej.

Judyta Olszowska - badaczka, edukatorka oraz specjalistka ds. dokumentacji archiwalnej, która w swojej działalności zawodowej koncentruje się na popularyzacji historii Górnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem losów ludności cywilnej w 1945 roku. Podobnie jak dr Małgorzata Laburda-Lis, w pracy badawczej kładzie duży nacisk na dokumentowanie relacji świadków oraz analizę miejsc pamięci w przestrzeni publicznej regionu. W swoich wystąpieniach i analizach zwraca uwagę m.in. na trudną, często pomijaną perspektywę kobiet dotkniętych powojennymi deportacjami.

Zawodowo związana z Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku w Radzionkowie, gdzie zajmuje stanowisko specjalisty ds. dokumentacji archiwalnej i edukacji. Na co dzień odpowiada za opracowywanie materiałów źródłowych, realizację programów edukacyjnych dla młodzieży szkolnej oraz koordynowanie projektów historycznych. Jest m.in. główną koordynatorką objazdowego projektu edukacyjnego „Śladami zapomnianych przodków. Tragedia Górnośląska a miejsca pamięci”, dofinansowanego w ramach programu „Patriotyzm Jutra” przez Muzeum Historii Polski.