Szlakiem św. Jakuba w Bytomiu i Reptach Śląskich. Odwiedź i poznaj historię Rezerwatu „Segiet”

Niewiele osób wie, że przez Bytom przebiega jeden z najbardziej znanych szlaków pielgrzymkowych na świecie. Droga św. Jakuba, prowadząca aż do Santiago de Compostela w Hiszpanii, to nie tylko szlak pielgrzymkowy – to także niezwykła podróż przez historię, przyrodę i dziedzictwo naszego regionu. Zapraszamy w sobotę, 5 lipca na kolejny spacer organizowany przez Miasta Gwarków, który poprowadzi bytomski historyk Tomasz Sanecki. Początek o godz. 10:00 – zbiórka przy zajezdni tramwajowej w Stroszku przy ul. Drzewnej/Łokietka. Bilety nad są dostępne na stronie https://tobilet.pl/szlakiem-sw-jakuba-05-07-2025.html

Wędrówkę rozpoczniemy na odcinku Via Regia, biegnącym przez malownicze tereny Bytomia, Radzionkowa i Rept Śląskich. Przemierzając szlak oznaczony charakterystyczną żółtą muszlą na granatowym tle, odkryjemy miejsca pełne uroku i historii. Jednym z głównych punktów wyprawy będzie Rezerwat „Segiet” – zielone serce Srebrnej Góry, niegdyś teren intensywnego wydobycia rud metali, dziś wpisany na listę UNESCO. Rezerwat zachwyca bogactwem przyrody – rośnie tu ponad 100 gatunków roślin, w tym wiekowe buki liczące ponad 150 lat.

- Nie zabraknie także lokalnych legend i ciekawostek. Odwiedzimy „Źródełko Młodości” w Reptach Śląskich, tajemniczy kamień z napisem „Versailles 28.6.1919” oraz słupki graniczne przypominające o dawnym podziale Górnego Śląska po 1922 roku. To idealna okazja, by aktywnie spędzić czas, poznać nieznane oblicze Bytomia i poczuć ducha jednej z najstarszych dróg pielgrzymkowych Europy - mówi Tomasz Sanecki, bytomski historyk.

Szlakiem św. Jakuba w Bytomiu i Reptach Śląskich. Odwiedź i poznaj historię Rezerwatu „Segiet” (1)

8

Szlakiem św. Jakuba w Bytomiu i Reptach Śląskich. Odwiedź i poznaj historię Rezerwatu „Segiet”

Miejsce dawanego wydobycia rud żelaza, cynku i ołowiu

Podczas sobotniego, 5 lipca spaceru szlakiem św. Jakuba, odwiedzimy wspólnie z bytomskim historykiem Tomaszem Saneckim między innymi Rezerwat „Segiet”, który obejmuje Las Segiecki porastający Srebrną Górę, należącą do Garbu Tarnogórskiego – najwyższej części Wyżyny Śląskiej. Na tym terenie w połowie XIX wieku uruchomiono kopalnię rud cynku „Segiet”, zaś pod koniec XIX wieku rozpoczęto tutaj również wydobycie rud żelaza, galmanu oraz dolomitu, uruchamiając tym samym kamieniołom Blachówka. Rezerwat „Segiet” utworzony w 1953 roku charakteryzuje się bogatą florą i fauną. Znajdują się tutaj 24 gatunki drzewiaste i ponad 100 gatunków roślin zielonych. Rezerwat porastają świerki, jawory, sosny i brzozy, ale dominują w większości buki, których wiek określa się na ponad 150 lat.

Warto podkreślić, że 9 lipca 2017 roku rezerwat „Segiet” został wpisany jako jeden z obiektów pogórniczych leżących głównie w Tarnowskich Górach, Bytomiu i Zbrosławicach, na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Z kolei w styczniu 2023 roku rezerwat „Segiet” powiększony został aż do 92,29 ha, co było związane z potrzebą nie tylko zachowania terenów, które w wyniku działalności człowieka zostały przekształcone, ale zachowania dawnych wyrobisk górniczych rudy żelaza, galmanu, galeny, srebra, pozyskiwanych metodą odkrywkową.

Podczas spaceru, schodząc nieco z trasy, odwiedzimy także kamieniołom „Blachówka”, gdzie pod koniec XX wieku działała jeszcze kopalni dolomitu, a jedną z ostatnich po niej pozostałości jest betonowy szkielet dawnego młyna do rozkruszania dolimitu.

Kolejnym miejscem, do którego dojdą turyści będzie „Źródełko Młodości” w Reptach Śląskich, oraz znajdujący się tuż obok niego okazały kamień z wyrytym napisem „Versailles 28.6.1919”, a także słupki graniczne z literami „P” oraz „D”, które zostały w latach 70-tych XX wieku przeniesione przez członków Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej. Mimo że w tym miejscu granica polsko-niemiecka w okresie dwudziestolecia międzywojennego nie przebiegała, słupki mają przypominać, że granica, która w 1922 roku podzieliła Górny Śląsk, miała długość ok. 150 km i ciągnęła się od okolic miejscowości Zborowskie koło Lublińca do wsi Olza położonej na południe od Wodzisławia Śląskiego. Na terenie przyznanym Polsce znalazła się większość miast przemysłowych, w tym Katowice i Królewska Huta (dziś Chorzów), a także m.in. Pszczyna, Rybnik i Lubliniec, ale również Tarnowskie Góry i Repty Śląskiej. W Niemczech pozostały z kolei m.in. Gliwice, Zabrze, Bytom, Racibórz oraz cała opolska część Górnego Śląska.

Podczas spaceru Tomasz Sanecki opowie również ciekawostki związane z granicą polsko-niemiecką w okresie międzywojennym, a także przedstawi historię nieczynnych już kopalń rud cynku i ołowiu oraz dolomitu na pograniczu bytomsko-tarnogórskim.

Czas wycieczki: około 2,5 godziny.