Wycieczka śladami bytomskiej społeczności żydowskiej

Miłośnicy poznawania historii naszego miasta dziś znów spotkali się, aby tym razem przespacerować śladami bytomskiej społeczności żydowskiej. Była to okazja do wysłuchania opowieści o żydowskich przedsiębiorcach i rodzinach oraz do odtworzenia topografii miejsc, związanych ze społecznością bytomskich Żydów.

Uczestnicy wycieczki zwiedzili między innymi Plac Grunwaldzki, gdzie stała synagoga, spalona w 1938 r. podczas nocy kryształowej. Przy tej okazji wspomniano również o restauracji „Pniowera”, gdzie po wyjściu z synagogi udawali się bytomscy kupcy, którzy w lokalu zamawiali kanapkę z łososiem, a następnie popijali ją małym kieliszkiem portwejnu lub cherry.

Punktem zwiedzania był również też Rynek, gdzie były m.in. sklep cukierniczy Bersteina, czy dom towarowy Hugo Schüftana. Zwiedzający posłuchali też o szkole żydowskiej, która znajdowała się na tzw. „kaczym rynku”.

Bytom był jednym z tych miast górnośląskich, gdzie społeczność żydowska od połowy XIX wieku, brała czynny udział w życiu społecznym, politycznym i gospodarczym miasta.

Spacer jest częścią realizowanego przez Muzeum Górnośląskie w Bytomiu projektu „Ślad pokoleń. Od Synagogi do Żydowskiego Domu Modlitwy”, który otrzymał dofinansowanie ze środków Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej w Warszawie.

W listopadzie w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu zostanie otwarta stała wystawa prezentująca judaiki, pochodzące z bytomskiej gminy wyznaniowej.  Na ekspozycji znajdą się m.in. aron ha-kodesz czyli szafa ołtarzowa do przechowywania Tory, bima- podwyższenie do czytania Tory, pulpit kantora, parochet- kotara zasłaniająca wnękę na rodały czyli (spisane ręcznie zwoje Pięcioksięgu). Całość ekspozycji uzupełnią drobne przedmioty użyteczności codziennej i obrzędowej: pieczątka, świecznik, mezuza- metalowy futerał z fragmentami Tory, umieszczany na odrzwiach żydowskich domów. Zwiedzający będą mogli także zobaczyć jak wygląda talit z cicit- chusta z frędzlami zakładana do modlitwy czy lampki pamięci. O nieobecnych przypomną natomiast fotografie, pocztówki oraz woluminy z przełomu wieków w językach hebrajskim i jidysz z wpisami i pieczęciami własnościowymi.

Wystawę uzupełniać będą film i książka „Dwa światy. Od Synagogi do Żydowskiego Domu Modlitwy”, które obejmować będą elementy dziedzictwa niematerialnego Żydów. Dzięki temu na ekspozycji pojawią się wątki, których nie można zaprezentować na wystawie poprzez zachowanie eksponaty.

Organizatorem spaceru było Muzeum Górnośląskie, a główną pomysłodawczynią Magdalena Pospieszałowska z Działu Edukacji muzeum.

Wycieczka śladami bytomskiej społeczności żydowskiej (1)

16

Wycieczka śladami bytomskiej społeczności żydowskiej