Urodziny Rysia

Przejazdy drezyną, zwiedzanie stacji i wreszcie niezapomniana przejażdżka liczącym 75 lat parowozem Ryś, złożyły się na sobotnią imprezę na stacji Bytom Karb Wąskotorowy, gdzie hucznie świętowane były urodziny „Rysia” oraz 172. rocznica działalności Górnośląskich Kolei Wąskotorowych.

Podczas sobotniego wydarzenia na stacji pojawili się członkowie Stowarzyszenia „Stacja Chrzanów”, którzy przygotowali materiały o Pierwszej Fabryce Lokomotyw w Polsce oraz specjalny materiał o jubilacie – parowozie „Rys”, który został wyprodukowany w chrzanowskim zakładzie.

Jedną z atrakcji była możliwość nauki jazdy lokomotywą Lxd2. Miłośnicy kolei mogli poprowadzić lokomotywę o mocy 505 koni mechanicznych po torach stacji Bytom Karb Wąskotorowy pod czujnym okiem maszynisty-instruktora. Atrakcje przygotowali również strażacy z Ochotniczej Straży Pożarnej Górniki.

Historia "Rysia"

Pierwowzorem lokomotyw typu „Ryś” były niemieckie przemysłowe parowozy typu „Riesa” produkowane pierwotnie przez niemiecką firmę Henschel & Sohn z Kassel. W czasie wojny budowano je też w Chrzanowie. Po wojnie ich produkcję wznowiono, zmieniając jednocześnie niemiecką nazwę „Riesa” na swojskiego „Rysia”.

Maszyny te przeznaczone były do pracy na kolejach leśnych i przemysłowych o rozstawach szyn 600, 750 i 785 milimetrów. Miały one moc 70 koni mechanicznych i rozwijały prędkość 20 kilometrów na godzinę. Produkowano je głównie z myślą o rynku krajowym. Część z nich trafiła jednak do Rumunii i Jugosławii, gdzie także pracowały na kolejach leśnych i przemysłowych. Nieco unowocześnioną ich wersję przystosowaną do jazdy po torze o rozstawie szyn 600 milimetrów eksploatowano także na PKP, gdzie były oznaczone jako T49.

 „Ryś” trafił do Bytomia we wrześniu 2019 roku. To unikat. Niegdyś w górnośląskich zakładach przemysłowych pracowały setki parowozów. Do dziś przetrwało zaledwie kilka, z czego dwa - „Las” i właśnie „Ryś” stacjonują w wąskotorowej Parowozowni Bytom Karb. Do roku 1970 nasz "Ryś" pracował w Zakładach Cynkowych „Szopienice” w Katowicach, a następnie został ustawiony na terenie tego zakładu w charakterze pomnika. W roku 1996 został przewieziony został na stację kolei wąskotorowej w Rudach w pobliżu Rybnika.

W grudniu 2021 roku po trwającym blisko rok gruntownym remoncie kotła, parowóz znów wyruszył na tory. Pozyskana w 2019 roku przez Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych lokomotywa parowa pochodzi z 1950 roku. Gmina zakupiła za 140 tys. zł udziały w prawie własności do tej lokomotywy, co umożliwiło przeprowadzenie jej remontu. Po remoncie w palenisku „Ryszarda” - bo tak pasjonaci zwą tę wiekową maszynę - ponownie zapłonął ogień i maszyna ruszyła w swą pierwszą podróż po ponad 50 latach postoju. 

75 „Rysia” i 172. rocznica działalności Górnośląskich Kolei Wąskotorowych (2)

8

75 „Rysia” i 172. rocznica działalności Górnośląskich Kolei Wąskotorowych.