Sztuka ukryta w bytomskich kamienicach
19 Lipca 2025Sobota w Bytomiu upłynęła pod znakiem odkrywania miejskiego dziedzictwa. Dwie wycieczki tematyczne, prowadzone przez przewodniczkę Teresę Ebis, przyciągnęły licznych mieszkańców i gości zaciekawionych bogactwem architektonicznych detali, skrytych w zabytkowych kamienicach śródmieścia. Wydarzenie, zorganizowane przez Lokalną Organizację Turystyczną Miasta Gwarków we współpracy z Urzędem Miejskim, cieszyło się dużym zainteresowaniem – bilety wyprzedały się na długo przed spacerem.
Uczestnicy wycieczki odwiedzili między innymi secesyjną kamienicę przy ulicy Kościelnej 2 z 1905 roku, zaprojektowaną przez Wilhelma Mokrossa. Budynek wyróżniają dekoracyjny kartusz z motywem kaduceusza i inicjałami „FZ” na fasadzie oraz kolorowe płytki i bogate sztukaterie we wnętrzu sieni.
Kolejnym punktem programu była kamienica przy Krakowskiej 28 z 1890 roku, wzniesiona według projektu Johanna Utlera, która urzeka zachowanymi i pieczołowicie odtworzonymi polichromiami, przedstawiającymi zwierzęta i łacińskie sentencje. Spacerowicze mieli także okazję zajrzeć do historyzującego Hotelu Pod Złotą Koroną przy Krakowskiej 44, gdzie kiedyś uwagę przyciągał sklep firmowy i winiarnia na parterze budynku, a także bogato zdobiona brama przejazdowa z dekoracjami – niektóre z nich można odnaleźć w pałacu Dietla w Sosnowcu.
Na trasie znalazła się także kamienica przy Katowickiej 32, zaprojektowana przez Karla Hoffmanna, gdzie wnętrze sieni ozdabiają gipsowe ramy i charakterystyczne dla secesji florystyczne motywy z kwiatami słoneczników. Nie mniej interesująca okazała się eklektyczno-secesyjna kamienica przy Jagiellońskiej 18 z 1910 roku, z polichromiami pod gzymsem i charakterystycznym motywem serca nad bramą przejazdową.
Uczestnicy odwiedzili także powstałe na przełomie XIX i XX wieku kamienice przy Powstańców Warszawskich 14 i 30, w którym zachwyciły malatury sieni przywodzące na myśl renesansowe obrazy oraz bogata sztukateria i zdobione pilastry. Na szczególną uwagę zasłużył budynek przy Powstańców Warszawskich 32, zrealizowany przez Eugena Waltera dla rzeźbiarza Antona Kapsta. Fasada tej secesyjnej kamienicy zachwyca detalami: można tu znaleźć maszkaronów, mityczne postaci, anioły, a nad bramą przejazdową relief z alegorią grzechu pierworodnego i niszę ze zjawiskową rzeźbą przedstawiającą personifikację sztuki rzeźbiarskiej.
Przewodniczka przybliżała historie poszczególnych budynków, wyjaśniała znaczenie i symbolikę architektonicznych detali, a także zwracała uwagę na warsztat dawnych mistrzów. Dla wielu uczestników była to nie tylko okazja do obejrzenia na co dzień niedostępnych wnętrz, ale także szansa, by spojrzeć na znane miejsca z zupełnie nowej perspektywy.
