Sucha Góra. Zielone płuca Bytomia, a dawniej jeden z najważniejszych ośrodków górnictwa

Srebro, żelazo, ruda cynku i ołowiu i wreszcie wydobycie dolomitu. Jeszcze pod koniec XX wieku Sucha Góra należała do najważniejszych ośrodków górnictwa w Bytomiu, a dzisiaj to jedna z najpiękniejszych dzielnic Bytomia, w której znajdziemy nie tylko rezerwat „Segiet”, ale również pozostałości dawnej kopalni dolomitu „Blachówka” i miejsce eksploatacji galmanu w nieczynnej od XIX wieku kopalni „Verona”. O historii górnictwa w Suchej Górze opowiedział bytomski historyk Tomasz Sanecki podczas prelekcji „Sucha Góra – dawny ośrodek wydobycia srebra, dolomitu oraz cynku i ołowiu”, która odbyła się w piątek, 13 lutego w Hotelu przy Skarpie w Bytomiu-Rozbarku.

- W Suchej Górze powstała w XIX wieku pierwsza na Śląsku kopalnia odkrywkowa dolomitu „Blachówka”, której początku sięgają 1856 roku. Początkowo wydobywano w niej rudę żelaza i niewielkie ilości dolomitu. Dopiero po wyczerpaniu się złoża rudy żelaza, zwiększyło się wydobycie dolomitu – mówił podczas wykładu bytomski historyk Tomasz Sanecki. – Poza żelazem i dolomitem w Suchej Górze wydobywano także srebro oraz rudę cynku i ołowiu. Dzisiaj po obiektach, gdzie w XIX i XX wieku wydobywano cenne kruszce nie pozostało już prawie żadnego śladu – dodał Tomasz Sanecki.

Dawny ośrodek górnictwa, a dzisiaj tereny o szczególnych walorach przyrodniczych

Rezerwat „Segiet”, Srebrna Góra, użytek ekologiczny „Verona” oraz Suchogórski Labirynt Skalny. To dzisiaj zielone płuca Bytomia, miejsca, gdzie można odpocząć na łonie natury, spacerować lub skorzystać z przygotowanych ścieżek rowerowych. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu w kamieniołomie „Blachówka” i „Lazarówka” wydobywano dolomit, zaś w XIX wieku rudę galmanu, a istniejąca wówczas na pograniczu dzisiejszej Suchej Góry i Stolarzowic „Veronagrube” należała do Karola Goduli i była w pierwszej dziesiątce największych kopalni cynkowych na świecie.

- Dawne wyrobiska po byłej kopalni rud galmanu „Verona” to kolejna przyrodnicza atrakcja turystyczna Bytomia. Obszar użytku ekologicznego „Verona” o powierzchni 14,45 ha, który został ustanowiony na mocy uchwały Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 24 stycznia 2022 roku stanowi cenny obszar przyrodniczy w Bytomiu – mówił Tomasz Sanecki. – Znajdują się tam nie tylko tereny leśne, ale także licznie występujące kopce, wydmy oraz zagłębienia terenu wypełnione wodą. Warto podkreślić, że użytek ekologiczny „Verona” jest jednym z trzech, po rezerwacie „Segiet” i Zespole Przyrodniczo-Krajobrazowym „Żabie Doły”, terenem pogórniczym w Bytomiu objętym ochroną – podkreślał Tomasz Sanecki.

Sucha Góra. Zielone płuca Bytomia, a dawniej jeden z najważniejszych ośrodków górnictwa (1)

6

Sucha Góra. Zielone płuca Bytomia, a dawniej jeden z najważniejszych ośrodków górnictwa

Podczas piątkowej prelekcji bytomski historyk opowiadał także o kopalni „Segiet”, która powstała w rejonie dzisiejszego rezerwatu „Segiet” obejmującego Las Segiecki porastający Srebrną Górę, a także przedstawił walory przyrodnicze Suchogórskiego Labiryntu Skalnego oraz atrakcje turystyczne w Suchej Górze, w tym m.in. kolej wąskotorową, ośrodek narciarski Sport Dolina oraz powstałe na terenie „Segietu” i w jego rejonie ścieżki rowerowe i piesze.

Podobnie, jak podczas pierwszego wykładu nie zabrakło map prezentujących dawny obszar wydobycia kruszców w Suchej Górze oraz zdjęć, na których uczestnicy wykładu mogli zobaczyć pozostałości po konstrukcji młyna służącego do rozdrabniania surowca, kamień graniczny pola górniczego „Verona” z 1862 roku oraz dawne wyrobiska rud cynku i ołowiu.

Prelekcja „Sucha Góra – dawny ośrodek wydobycia srebra, dolomitu oraz cynku i ołowiu” to drugi z wykładów z cyklu „Dziedzictwo Poprzemysłowe Bytomia – Kopalnie i Zakłady Górnicze”. Zadanie to zostało dofinansowane jako inicjatywa oddolna w ramach projektu „Zielony Kwartał KWK Rozbark – Edukacja Zielona Transformacja”.

Kolejna prelekcja „Fortuna zrodzona z węgla” odbędzie się ponownie w Hotelu przy Skarpie w Bytomiu-Rozbarku 20 lutego 2026 roku o godz. 17:00. Wstęp wolny!

#FunduszeUE, #FunduszeEuropejskie