Josef Richter, dr med. Hugo Herr, dr Moritz Mannheimer, Paul Jackisch oraz Robert Wohlfahrt
Obchodzący w 2024 roku 770-lecie nadania praw miejskich Bytom, zyskał kolejnego Honorowego Obywatela Miasta, którym została Danuta Skalska, dziennikarka, społeczniczka, współzałożycielka Światowego Kongresu Kresowian oraz prezes oddziału bytomskiego Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. Tradycja honorowania tym zaszczytnym tytułem zasłużonych dla miasta bytomian sięga aż drugiej połowy XIX wieku. Od tego czasu tytuł ten nadano ponad dwudziestu osobom, z których większość pozostaje zapomniana.
Honorowi Obywatele Miasta Bytomia w XIX wieku
Zaczęło się do kupca Richtera
Pierwszym Honorowym Obywatelem Miasta Bytomia, na podstawie Ordynacji Miejskiej w sprawie nadawania tytułu honorowego obywatelstwa uchwalonej 30 maja 1853 roku był znany bytomski kupiec Josef Richter. Tytuł ten nadano mu 9 stycznia 1885 roku z okazji pięćdziesiątej rocznicy zasiadania w Radzie Miejskiej. Ciekawostką jest, że ten znany kupiec zasiadał w Radzie Miejskiej nieprzerwanie przez 53 lata aż do 1887 roku, i w tym czasie przyczynił się do powstania żydowskiej szkoły powszechnej i sądu powiatowego, a także należał do ścisłego zarządu gminy żydowskiej w mieście. Richter zmarł 18 czerwca 1893 roku i został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ul. Piekarskiej.
Niecałe dwa lata później, 4 listopada 1886 roku drugim Honorowym Obywatelem Miasta Bytomia został dr med. Hugo Herr, który w naszym mieście pełnił funkcję lekarza miejskiego i szpitalnego, a także urzędowego lekarza powiatowego. Herr działał również aktywnie w Radzie Miejskiej, gdzie pełnił funkcję rajcy przez 45 lat. Tytuł honorowego obywatela otrzymał z okazji jubileuszu 50-lecia pracy lekarskiej.
Pięciu honorowych obywateli Miasta Bytomia na zdjęciu z 1908 roku, za Oberschlesien im Bild, 1925, nr 50, 11.12.1925, Śląska Biblioteka Publiczna, domena publiczna.
Kolejne honorowe obywatelstwo również przyznano doktorowi medycyny Moritzowi Mannheimerowi. W Bytomiu dał się poznać nie tylko jako wieloletni członek Rady Miejskiej, jej przewodniczący, ale także znany był z działalności charytatywnej oraz wspierania kultury w mieście. W styczniu 1893 roku dr. Moritza Mannheimera wybrano po raz dwudziesty piąty na przewodniczącego Rady Miejskiej, co było doskonałą okazją do wyróżnienia znanego bytomianina, któremu nadburmistrz Georg Brüning wręczył tytuł Honorowego Obywatela Miasta w dowód uznania za działalność na rzecz miasta, w ramach której przyczynił się do budowy nowego ratusza w Rynku, powstania Miejskiej Kasy Oszczędności oraz wybudowania kilku szkół, szpitala i sierocińca. Moritz Mannheimer zmarł 25 kwietnia 1911 roku w Bytomiu. Pochowany został na cmentarzu żydowskim przy ul. Piekarskiej w rodzinnym grobowcu.
Ostatni w XIX wieku
Dwaj ostatni Honorowi Obywatela Miasta Bytomia, którym nadano ten tytuł jeszcze w XIX wieku to Paul Jackisch oraz Robert Wohlfahrt. Pierwszy z nich to jeden z najbardziej znanych architektów w mieście. Jackisch ma na swoim koncie projekty tak wspaniałych, zachowanych do dziś budowli jak: kościół pw. św. Trójcy, budynek obecnej Szkoły Muzycznej im. F. Chopina oraz neogotycki budynek konwiktu, obecnie Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych. Ponadto Jackisch nadzorował również prace nad budową kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bytomiu-Szombierkach. Za zasługi dla miasta z okazji 70-tych urodzin, w 1895 roku nadano mu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Bytomia.
Ostatnim w XIX wieku Honorowym Obywatelem Miasta Bytomia był Robert Wohlfahrt. W mieście przez wiele lat pracował w Urzędzie Stanu Cywilnego, jak również był radnym miejskim oraz radcą miejskim. Honorowe obywatelstwo otrzymał w 1896 roku zarówno z okazji 80-tych urodzin, jak również 25-lecia zasiadania w kolegium magistratu, gdzie pełnił wiele ważnym funkcji.
Tym samym od 1885 do 1896 roku, a więc w XIX wieku w Bytomiu Honorowe Obywatelstwo Miasta nadano pięciu osobom.