Georg Brüning

Nadburmistrz Georg Brüning. Zmienił Bytom w metropolię

Pierwsza linia tramwajowa na Górnym Śląsku, jedna z najnowocześniejszych biologicznych oczyszczalni ścieków w Europie, monumentalne budynki użyteczności publicznej, które służą mieszkańcom Bytomia do dziś. To tylko niektóre dokonania nadburmistrza Georga Brüninga, jednego z najdłużej piastujących urząd burmistrzów na Górnym Śląsku, za rządów którego Bytom zmienił swoje oblicze, stając się jednym z najważniejszych miast na Śląsku.

O wakacie dowiedział się z... ogłoszenia w prasie

Georg Brüning urodził się 12 sierpnia 1851 w Botzlar w Westfalii. Już od najmłodszych lat jego rodzice zadbali o wykształcenie syna, który po uzyskaniu w 1870 roku świadectwa dojrzałości studiował prawo i nauki polityczne na znanych niemieckich uniwersytetach w: Bonn, Monachium, Heidelbergu oraz w Getyndze, gdzie uzyskał stopień doktora obojga praw. Po odsłużeniu służby wojskowej, a także zdaniu egzaminów prawniczych został asesorem sądowym w Celle, a później w Warburgu.

Przełomowym, jak się okazało w jego życiu wydarzeniem było zamieszczone w prasie ogłoszenie o wakacie na stanowisku burmistrza w Bytomiu na Górnym Śląsku. Brüning zgłosił swoją kandydaturę i 20 listopada 1882 roku Rada Miejska w Bytomiu jednogłośnie wybrała go na pierwszego burmistrza miasta. Georg Brüning miał wówczas 31 lat i ze względu na młody wiek, jak i dalekie pochodzenie początkowo nie wiązano z nim wielkich nadziei dla miasta. Obawy jak się okazało były jednak bezpodstawne.

Bytom najpiękniejszym miastem Górnego Śląska

Rządy Georga Brüninga przyniosły Bytomiowi rozkwit i prestiż na Górnym Śląsku. W mieście powstały ważne budynki użyteczności publicznej, jak: pierwszy na Górnym Śląsku Teatr Miejski, Miejska Katolicka Szkoła Realna – Städtische Katholische Realschule /obecnie budynek IV Liceum Ogólnokształcącego przy pl. Sikorskiego/ zbudowana w 1903 roku, Królewski Instytut Higieny (obecna siedziba Sanepidu przy ul. Moniuszki), koszary (obecna siedziba Urzędu Miejskiego przy ulicy Smolenia), budynek poczty przy ul. Piekarskiej zbudowany w 1908 roku, a także powstały w latach 1910 – 1912 jeden z najnowocześniejszych zakładów rehabilitacyjno-wychowawczych Krüppelheim zum hl.Geist (Dom dla Kalek pw. św. Ducha) przy Kurfurstenstrasse (obecnej alei Legionów).

Bytom zyskał również uruchomioną 27 maja 1894 roku pierwszą na Górnym Śląsku linię tramwajową łączącą bytomski dworzec kolejowy z Piekarami, Szarlejem i Rozbarkiem, jedną z pierwszych w Europie, biologicznych oczyszczalni ścieków, zbudowaną w latach 1902 – 1905 wraz z budową sieci miejskiej kanalizacji oraz Miejski Ogród Zoologiczny, który założono w 1898 roku w najpiękniejszym na Górnym Śląsku parku miejskim.

Wraz z rozwojem miastem powiększyła się także liczba ludności Bytomia. Miasto z każdym rokiem stawało się jedną z najważniejszych metropolii na Górnym Śląsku, co wiązało się z napływem ludności. Bytom z miasta liczącego około 22 tys. mieszkańców w 1882 roku, stał się na początku XX wieku metropolią z prawie 70. tys. mieszkańców. Zmieniła się również struktura administracyjna miasta. Utworzenie pierwszego na Górnym Śląsku powiatu miejskiego, tzw. Stedtkreis spowodowało, że od 21 marca 1892 roku Georg Brüning otrzymał tytuł nadburmistrza, którym posługiwał się aż do rezygnacji z urzędu w 1919 roku.

Doceniony jeszcze za życia

Lata pracy na rzecz miasta docenili mieszkańcy Bytomia, którzy w 1901 roku w dowód wdzięczności podarowali Georgowi Brüningowi piękną secesyjną willę przy ówczesnej Kürfurstenstrasse 4 (dziś al. Legionów), którą zaprojektował Karl Brugger. Z kolei w dniu 75. urodzin, 12 sierpnia 1926 roku Rada Miejska nadała Brüningowi Tytuł Honorowego Obywatela Miasta Bytomia, po raz kolejny doceniając wielkie zasługi emerytowanego nadburmistrza, który w czasopiśmie „Oberschlesien im Bild” został nazwany „Twórcą dzisiejszego Bytomia”. O nadburmistrzu pamiętano również z okazji 80. urodzin, które ze względu na kłopoty finansowe miasta /były to czasy wielkiego gospodarczego kryzysu światowego/, były skromniejsze i połączone je z otwarciem katolickiej szkoły powszechnej przy ul. Gutenberga /dzisiaj ul. Powstańców Śląskich/. W nieco rok później, 17 września 1932 roku Georg Brüning zmarł, a jego pogrzeb był wielką manifestacją mieszkańców Bytomia żegnających jedną z najbardziej zasłużonych dla miasta osób.

Uhonorowany na 760-lecie lokacji miasta

Z okazji 760-lecia nadania praw miejskich Bytomiowi, radni Rady Miejskiej podjęli w 2014 roku uchwałę nadającą placowi przed Urzędem Miejskim imię Georga Brüninga, zaś w 2015 roku przed gmachem magistratu stanęła pamiątkowa tablica przypominająca postać nadburmistrza oraz jego dokonania na rzecz miasta, którym władał, spełniając swoje marzenie, czyniąc z Bytomia metropolię Górnego Śląska.