MIASTO

Kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny

Mimo to fara mariacka zachowała średniowieczny kształt gotyckiego kościoła halowego (o nawach równej wysokości). Ze średniowiecza pochodzi zachodnia część prezbiterium (przedłużonego w XIX wieku na wschód) oraz części naw bocznych. Górująca nad rynkiem wieża uzyskała obecny kształt również w XIX wieku. Co trzy godziny rozlega się z niej hejnał Bytomia, oparty na melodii pieśni powstańczej "Do bytomskich strzelców".

Najczęściej używane wejście prowadzi przez kruchtę południową od strony obecnego rynku. Między kościołem a placem położony jest średniowieczny cmentarz parafialny, na którym w drugiej połowie XIX wieku ustawiono figury Ukrzyżowania, św. Floriana i św. Barbary autorstwa Hugo Heera. Wejście zachodnie przebito dopiero w XIX wieku. Według legendy było ono zamurowane od średniowiecza na pamiątkę zamordowania w 1369 roku przez mieszczan księży bytomskich.

Z kruchty południowej prowadzi do wnętrza podwójny piaskowcowy portal, zestawiony z elementów pochodzących z różnych okresów dziejów świątyni. Nad portalem od strony kościoła wisi znakomite dzieło snycerstwa barokowego - wielki krucyfiks autorstwa Jana Solskiego, ongiś znajdujący się w ołtarzu św. Krzyża. Głównym akcentem wnętrza jest monumentalny neobarokowy ołtarz wielki, zawierający obraz "Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny" pędzla weneckiego malarza Francesco Curradiego z 1659 roku. Świątynia otrzymała go w okresie międzywojennym. Poprzedni obraz z ołtarza wielkiego, pędzla wiedeńczyka Bonawentury Emlera z połowy XIX wieku, wisi obecnie w nawie południowej. W tejże nawie (na filarze naprzeciw zakrystii) zachowało się siedemnastowieczne epitafium mieszczki Marianny Hauck. Drzwi do zakrystii pochodzą z czasów wielkiego remontu kościoła w drugiej połowie XVII wieku. Do nawy południowej (w miejsce obecnego ołtarza św. Józefa) powróci w przyszłości największy skarb kościoła - obraz Matki Boskiej Bytomskiej z początków XV wieku, należący do grupy tzw. Madonn Piekarskich. Nad ołtarzem witraż "Boże Narodzenie" autorstwa znanego śląskiego artysty pierwszej połowy XX wieku Adama Bunscha. W nawie północnej (lewej) znajduje się ołtarz Ukrzyżowania fundacji proboszcza Szafranka. W niewielkiej przylegającej kruchcie portal z XVI wieku z interesującym wystrojem rzeźbiarskim. Pod chórem muzycznym stoją ciekawe barokowe konfesjonały. Pośrodku nawy głównej znajduje się wejście do urządzonej w kościele w XIX wieku krypty rodu Hencklów von Donnersmarck - od XVII wieku panów stanowych Bytomia. Obok na filarze umieszczono zrekonstruowaną niedawno tablicę z herbem Donnersmarcków i stosownym napisem. Naprzeciw tablica poświęcona zmarłemu tragicznie proboszczowi mariackiemu Wacławowi Schenkowi, profesorowi KUL.

powrót       drukuj