Choose language:

Witamy na stronach internetowych miasta Bytom
23 listopada 2017, Adela, Felicyta, Klemens

Mapa miasta Kontakt Dla mediów Druki Związek Subregionu Centralnego

O zaginieniu kruszca bytomskiego...

Data publikacji: 10 grudnia 2013



Jest w circumferencyej państwa bytomskiego
Obfitość wielka rudy i kruszca śrebrnego,
Jest i kamień pyrites, co tam czynią z niego
Hałun, siarkę i farbę, koperwas do tego.

Tym kruszcem przedtym Bytom, poki był nie zginął,
Śrebrnym był zwan Bytomiem i tak wszędy słynął,
W którym – mając śrebra dość – mieszczanie k ozdobie
Śrebrne stopnie stawiali u swych łożnic sobie.
Wielkie szczęście przy kruszcach przez długi czas mieli,
Poki gory z niejakim Szarlejem dzierżeli,
Lecz gdy go być skarbnika a ducha ziemnego
Poznali, wzbrzydzili się towarzystwem jego.
Więc by go jakokolwiek od siebie zagnali,
Rozmaite mu przykrości zawżdy wyrządzali,
Karaktery pisali, krzyżyki do tego
Czynili – a to kładli więc na kruszce jego.


Bacząc ich zmowę Szarlej on isty takową
Powiedział im – wywiodszy je do gor – rzecz nową,
Ktorej nie barzo radzi od niego słyszeli:
Że kruszec – przez onę swą złość – utracić mieli.
Rozkazał wszystkim z trzaskiem, którzy byli w gorze,
By na wierzch uciekali, bo woda jak morze
Prędko gory zaleje. I tak zaraz wstała
Woda wielka – jako rzekł – a gory zalała.
A stąd jeszcze Szarlejem to jezioro zowią
W którym tym czasem ryby miastu kruszcu łowią
Nad wszytkim głęboko zalanymi doły,
W których one bogate kruszce zatonęły.
Wielekroć się zaś potym o kruszec kusili
W innych miejscach, ale już po sobie nie mieli
Onej pierwszej fortuny, bo im przeszkadzały
Zawżdy wody – a zatym te gory ustały.


A iż wedle Boskiego słowa każda skryta
Rzecz na świecie musi być jawna i odkryta,
Tym sposobem i ziemne skarby, kruszce, rudy
Okazują się ludziom w czasy pewne zawżdy.
W jednych miejscach ustają w drugich następują,
Te giną, tu się znowu insze okazują.
Trefunkiem pospolicie więc takie skrytości
Zawżdy z ziemnej na jawią wychodzą wnętrzności.
Tym sposobem przez trefunk, po tym skoro ustał
Śrebrny kruszec w Bytomiu, na gorach wnet nastał
Iny zasię od kruszca w mili zalanego,
Naleziony przez chłopa – Rybkę niejakiego.

[Roździeński W.: Officina Ferraria, Katowice 1948, s. 52-53]




Nasz serwis używa informacji zapisanych za pomocą cookies w celach statystycznych oraz w celu dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników.
W przeglądarce internetowej możesz zmienić ustawienia dotyczące cookies. Dowiedz się więcej na stronie polityka prywatności.